Có những tiếng “không” tưởng như đã khép lại một câu chuyện, nhưng với Thiên Chúa, tiếng “không” ấy đôi khi lại là nơi một hành trình mới bắt đầu.
Tin Mừng hôm nay đem đến một niềm hy vọng rất lớn: một tiếng “không” chưa phải là lời cuối cùng của một con người.
1. Có những tiếng “không” Chúa vẫn chờ đợi
Người cha trong dụ ngôn không bỏ cuộc sau câu trả lời của người con thứ nhất. Ông không quay lưng, cũng không tuyên bố rằng người con ấy đã mất quyền làm con. Ông vẫn để cho anh có thời gian để suy nghĩ, để thay đổi và để trở lại. Đây là một hình ảnh thật đẹp về lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa. Chúa biết con người có thể yếu đuối. Người biết chúng ta có thể nói “không” vì sợ hãi, ích kỷ, tổn thương, cứng lòng hay đơn giản vì chưa sẵn sàng. Nhưng Thiên Chúa không đóng khung con người trong tiếng “không” của một khoảnh khắc. Người vẫn chờ đợi điều xảy ra sau đó.
Có lẽ điều chúng ta cần nhất không phải là một đời sống chưa bao giờ nói “không” với Chúa, nhưng là một trái tim biết quay trở lại sau những lần nói “không”. Bởi vì điều làm cho một người xa Chúa không hẳn là việc họ đã từng ngã, nhưng là việc họ không còn muốn đứng dậy. Người con thứ nhất đã có một tiếng “không”, nhưng anh không ở lại mãi trong tiếng “không” ấy. Anh đã để cho tiếng nói của lương tâm đánh thức mình. Anh hối hận, và rồi anh đi.
Thiên Chúa không chỉ nhìn vào nơi chúng ta đã từng đứng; Người còn nhìn xem chúng ta có muốn bước đi hay không.
2. “Sau đó” là khoảng thời gian của hoán cải
Hai chữ “sau đó” trong dụ ngôn thật đơn sơ nhưng lại chứa đựng cả một mầu nhiệm của lòng thương xót. “Sau đó, nó hối hận nên lại đi.” Có một khoảng thời gian giữa tiếng “không” và bước chân đi làm vườn. Khoảng thời gian ấy chính là nơi hoán cải diễn ra. Người con đã dừng lại, nhìn lại lời mình vừa nói, nhận ra điều gì đó trong lòng và thay đổi quyết định.
Hoán cải nhiều khi không phải là một biến cố lớn lao. Nó có thể bắt đầu trong một khoảnh khắc rất nhỏ: một người nhận ra mình đã sai; một người biết mình đã làm tổn thương người khác; một người đang giận dữ nhưng quyết định không nói thêm; một người đã xa Chúa nhưng hôm nay lại mở Kinh Thánh; một người lâu ngày không cầu nguyện nhưng tối nay quỳ xuống và thưa với Chúa một câu rất đơn sơ: “Lạy Chúa, con trở về.”
Chúng ta thường muốn mình phải tốt ngay lập tức. Nhưng Tin Mừng hôm nay cho thấy Thiên Chúa trân trọng cả một quá trình trở về. Người không đòi chúng ta phải hoàn hảo trước khi bước vào vườn nho. Người chỉ cần chúng ta chịu đứng lên và đi.
Có thể hôm nay trong lòng chúng ta vẫn còn một tiếng “không” nào đó. Đừng sợ tiếng “không” ấy đến mức nghĩ rằng mình không còn đường trở về. Điều quan trọng hơn là hãy tự hỏi: “Sau tiếng „không‟ ấy, tôi sẽ làm gì?” Bởi vì vẫn còn một “sau đó”. Và trong “sau đó” ấy, ân sủng của Thiên Chúa vẫn đang hoạt động.
3. Đừng để lời “vâng” trở thành một chiếc mặt nạ
Người con thứ hai thưa với cha: “Thưa ngài, con đây!” nhưng rồi lại không đi. Đức Giêsu qua đó cảnh báo một cám dỗ rất tinh vi của đời sống đức tin: nói đúng nhưng không sống điều mình nói; nghe Lời Chúa nhưng không để Lời ấy thay đổi cuộc đời. Các thượng tế và kỳ mục đã nghe Gioan Tẩy Giả, đã thấy những người thu thuế và những người tội lỗi hoán cải, nhưng “vẫn không chịu hối hận mà tin ông ấy”. Họ đã thấy, nhưng không thay đổi.
Tin Mừng hôm nay đặt trước chúng ta một câu hỏi: Tôi đã nghe và biết rất nhiều về Chúa, nhưng điều gì trong đời tôi vẫn chưa thay đổi? Một lời “xin vâng” chỉ có giá trị khi trở thành hành động cụ thể. Và nếu hôm nay chúng ta nhận ra mình vẫn chưa làm được, thì cánh cửa vẫn còn mở. Người Cha vẫn gọi: “Hôm nay, con hãy đi làm vườn nho.” Sau tiếng “không” vẫn còn một “sau đó”; sau sự chậm trễ vẫn còn một cơ hội để trở về và bước đi.
CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu, con cảm tạ Chúa vì Chúa không đóng khung con trong những tiếng “không” của quá khứ. Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi, vẫn gọi con và vẫn cho con cơ hội để bắt đầu lại. Xin cho con biết thành thật nhìn nhận những tiếng “không” trong lòng mình, nhất là những điều con biết Chúa muốn nhưng con vẫn cố tình trì hoãn hoặc từ chối. Xin cho con đừng chỉ bằng lòng với những lời “xin vâng” trên môi miệng, nhưng biết biến lời ấy thành những bước chân cụ thể trong đời sống. Và nếu hôm nay con vẫn còn yếu đuối, xin cho con nhớ rằng câu chuyện chưa kết thúc. Sau tiếng “không” vẫn còn một “sau đó”; sau một lần sa ngã vẫn còn một con đường trở về; sau một lời từ chối vẫn còn có thể là một lời đáp lại. Lạy Chúa, xin cho bước chân hôm nay của con biết nói với Chúa điều mà đôi khi môi miệng con chưa thể nói: “Lạy Cha, con đi.”
Lm. Phaolô Trần Quốc Bảo – GP Kontum